darethosa

Promocija knjige “Dar ethosa” Maje Vučković

28/04/2021
18:00 - 19:30


Knjiga Dar ethosa predstavlja zbirku eseja o pravima životinja koji su pisani kao predlošci za predavanja koja je autorka održala u Srbiji i u inostranstvu na edukativnim manifestacijama koje se tiču zaštite životinja, zdrave ishrane i razvoja pojedinca. U njoj su sabrane vodeće teorije mislilaca današnjice koji su se bavili ovom problematikom, zagovornika oslobođenja životinja, kao što su Piter Singer, Ričard Rajder, Tom Regan, Džoen Danejer i mnogi drugi, a koji daju jasne argumente zbog kojih treba da sva osećajna bića s kojima koegzistiramo podjednako moralno uvažavamo. S obzirom da posebno naglašava značaj individualne i socijalne navike, osim stručnih, u knjizi možemo naći i druga razmišljanja o odnosu prema životinjama, među kojima su posebno zanimljiva ona dečjeg uzrasta. Iako su eseji pisani u filozofskom maniru, oslobođeni su teške terminologije i klasičnog spekulativnog pristupa pa su laki za razumevanje i populaciji koja nema određenih predznanja. Mogu se čitati zasebno ili kao celina. Budući da kod nas nema literature na temu prava životinja pisane u ovoj formi, a da je ono što postoji beleženo mahom iz formalno-pravne pozicije, a ne etičke, tj. bioetičke, ova knjiga predstavlja svojevrsni novum.

Prikazujući tretman životinja na različitim mestima na kojima se one eksploatišu, potkrepljen aktivističkim svedočenjima, kao i naučnim, odnosno statističkim podacima štetnosti kozumacije namirnica životinjskog porekla, knjiga pruža uvid u prednosti veganskog stila života sagledan iz etičkog, zdravstvenog, ekološkog, ekonomskog i duhovnog aspekta. Iako je pristup tim temama problemski, a ne hronološki, na pojedinim mestima nailazimo na istorijki pregled – od začetaka ideje prava životinja i veganstva starog sveta, preko onih antičkih i istočnjačkih filozofa različitih epoha pa do savremenih zapadnih mislilaca-praktičara. Ključni pojmovi kojima autorka barata su: antropocentrizam, specizam, abolicionizam, karnizam i ostali “-izmi”, koji su u vezi s tim, te značaj usvajanja etike nenasilja. Poseban kritiči osvrt, koji se provlači kroz sve eseje, odnosi se na zaštitu ne-ljudskih životinja koja ne podrazumeva osnovna (prirodna) prava istih već njihov tretman kao objekata, robe koja se svodi na iskoristivost, iz ugla pozitivnog prava. Stoga dodatak esejima čini aktuelni Zakon o dobrobiti životinja, koji to obelodanjuje, a u njima se mogu naći konkretni uputi na mesta koja se tiču odbacivanja dosadašnjih “velferističkih” diskursa i važnosti priznavanja životinja kao osoba.

Zbirkom ovih eseja autorka želi da ukaže na dva povesna lika morala (gr. ethos) u odnosu čovek-životinja: moral kao običaj, odnosno ustaljenjene modele ponašanja generacijski prenošene uvreženim uverenjima, te moral kao individualni karakter u vidu otklona od tradicije, s naglaskom na iskorak koji su pojedinci i društvene grupe pravili kroz istoriju, a koji je kulminirao pokretom za prava životinja. Ovaj pokret, često nazivan pokret za oslobođenje životinja, predstavlja savremeni društveni pokret koji nastoji da okonča rigidnu moralnu i pravnu distinkciju između ljudi i životinja, u cilju ukidanja statusa životinja kao vlasništva te zaustavljanja njihovog iskorišćavanja za potrebe mesnih i mlečnih industrija, istraživanja, odeću, zabavu i drugo.

U programu učestvuju:
Maja Vučković, autorka
Nika Jasna Đukić, književnica
Dr Marija Bjelica, urednik i izdavač
Moderatorka: Ivana Kežić

Promocija će se održati u dvorištu Crne kuće, uz poštovanje aktuelnih epidemioloških mera.